1. SKIP_MENU
  2. SKIP_CONTENT
  3. SKIP_FOOTER
  • آخرین بروزرسانی: پنج شنبه 25 می 2017. برابر با پنج شنبه, 04 خرداد 1396

گوناگون

کشورهای جهان سوم و دست‌یابی به دموکراسی

 در بحث مربوط به ادبیات دموکراسی و تحکیم آن این سؤال مطرح است که آیا هر کشوری می‌تواند به حکومتی دموکراتیک دست یابد؟ پاسخ‌های گوناگون و متعدد نسبت به این سؤال ارائه‌شده است. جی.اس.میل فیلسوف لیبرال قرن نوزدهم معتقد بود که وجود دموکراتیک منوط به وجود مدنیتی پیشرفته در جامعه است. این ایده او باعث شده بود که وی نتیجه بگیرد که کشورهای غیر غربی لیاقت داشتن حکومتی که از آن خود آن‌ها باشد را ندارند و نیازمند حکومت مستبد هستند که با نیات خیرخواهانه بر آن‌ها حکم براند و چه‌بهتر اگر این حکومت به دست غرب اداره شود. روشنفکران دیگری نیز مانند میل نظرات نژادپرستانه‌ای را مطرح ساخته بود. باید گفت که وجود مردمی بافرهنگ، مزیتی برای دموکراسی محسوب می‌شود زیرا باعث کاهش اختلاف بین فرمانروایان و فرمان‌بران می‌شود؛ اما هیچ دلیل وجود ندارد که بر اساس آن ادعا کنیم که فقدان توانایی و یا تحصیلات رسمی موجب ناتوانایی مردم در فهم مسائل تأثیرگذار بر زندگی‌شان یا عدم توانایی اداره امور خودشان می‌شود.

تجربه برخی کشورها در دست‌یابی به دموکراسی اما؛ باعث دگرگونی در چارچوب تحلیل خیلی از روشنفکران نسبت به دست‌یابی کشورهای غیر غربی نسبت به دموکراسی شد. تحول تنها در این بود که تحلیل گران و روشنفکران دیگر دیدگاه نژادپرستانه و یا قوم محورانه خود را کنار گذاشتند و راه‌های گوناگون دست‌یابی به دموکراسی مورد اذعان قرار دادند. اکثر تحلیل گران و روشنفکران بر برخی پیش‌شرط‌های دست‌یابی و تحکیم دموکراسی تأکید نمودند. این نوشتار درصدد آن است تا دیدگاه‌های مهم در مورد دست‌یابی به دموکراسی را موردبررسی قرار دهد.

بیشتر بخوانید ... اضافه کردن نظر جدید

حقیقت و قدرت

  به نظر من روشنفکری خاص یا متعیّن از بعد از جنگ دوم جهانی رو به رشد بوده است. شاید پژوهشگر اتمی، در یک‌کلام یا بهتر بگویم، «اوپن هایم» بود که برای گذار از روشنفکر جهانی به روشنفکر متعیّن یا خاص تأثیر فراوانی داشته است. او در ارتباط بود با نهادهای علمی و آموزشی که در آنجا کارشناسان اتمی، اختراع‌های خود را آزمایش می‌کردند، اما از زمانی که تهدیدهای اتمی نتوانست سرنوشت بشر و کره‌ی خاکی را تحت تأثیر قرار بدهد، گفتمان او ضمن خاص و مشخص بودنش می‌توانست یک گفتمان جهانی نیز باشد. در لوای پرچم اعتراض خود که مربوط می‌شد به همه‌ی جهان، این کارشناس اتمی موقعیت متعیّن و خاص خود در سیستم علمی را به عرصه‌ی جهانی آورده بود. برای اولین بار من به این نظر رسیده‌ام که روشنفکر توسط نیروهای سیاسی دنبال می‌شد، آن‌هم دیگر نه به خاطر گفتمان عمومی و همگانی که پیشنهاد کرده بود، بلکه به سبب دسترسی داشتن او به علم و تکنیک. در این سطح بود که حضور او تهدید سیاسی به‌حساب می‌آمد. توجه داشته باشید که آنچه من اینجا می‌گویم در رابطه با تحول‌های غرب است و نه شوروی. اگرچه آنچه در شوروی روی داد هم در حوزه‌هایی قابل قیاس است با غرب، اما نیاز به پژوهش بیش‌تر و عمیق‌تر دارد که در موردهای بسیاری باهم متفاوت‌اند. به بیانی دیگر، بدون تردید، مطالعه‌ی مناسبت‌های علمی در شوروی و کشورهای موسوم به بلوک شرق در بعد از 1945 لازم است.

بیشتر بخوانید ... اضافه کردن نظر جدید

لیبرالیسم در فضای روشنفکری ایران

  احترام به فرد و فردیت یکی‌ از اصول مهم لیبرالیسم است که آرمان‌هایی چون آزادی سخن، آزادی مالکیت خصوصی، آزادی دین و بالاخره بازار آزاد را به همراه دارد؛ و بالاخره نکتهٔ چهارم که مهم‌ترین اصل لیبرالیسم کلاسیک و شیوۀ نگرش آن به دولت مدرن است و در نقد قدرت‌های خودسرانه و محدود کردن حاکمیت خلاصه می‌شود. فراموش نکنیم که نقد بنجامن کنستان از دموکراسی آتنی و از قرارداد اجتماعی روسو به‌منزله تجلی‌ مدرن آن در این فکر خلاصه می‌شود که لیبرالیسم نگاه خود را از حضور دائمی در گستره همگانی به آزادی‌های فردی در عرصهٔ خصوصی معطوف می‌دارد.

بیشتر بخوانید ... اضافه کردن نظر جدید

کاوشی در دموکراسی غیر غربی

  دست‌اندرکاران برنامه‌های حمایت از دموکراسی معمولاً و عمدتاً به چگونگی حمایت از اصلاح‌طلبان می‌اندیشیدند، اما امروزه احتمالاً به این نکته نیز می‌اندیشند که از چه نوع اصلاحاتی باید حمایت کنند. حال اگر جامعه‌ی جهانی به‌راستی خواهان نوسازی دموکراسی باشد، هم مسئله‌ی چگونگی حمایت از دموکراسی و هم مسئله‌ی حمایت از چه نوعی از دموکراسی باید مورد تأمل انتقادی مستمر قرار گیرند.

بیشتر بخوانید ... اضافه کردن نظر جدید

هر شکلی از سوسیالیسم متضمن نوعی بردگی است.

  یکی از آثار ماندگار اسپنسر، «انسان در برابر دولت» نام دارد که می‌توان آن را اثری درزمینهٔ اندیشه سیاسی و اقتصادی قلمداد كرد و متشکل از چهارمقاله مفصل است. مقاله نخست «محافظه‌کاری جدید» نام دارد که در آن با نگاهی تاریخی به منشأ و ریشه‌های دو حزب محافظه‌کار و لیبرال (ویگ و توری) می‌پردازد و خاستگاه اجتماعی و اقتصادی آن‌ها را موشکافی می‌کند. آنگاه این موضوع را بررسی می‌کند که چگونه لیبرال‌ها در دام قانون‌گذاری‌های متعددی افتادند که با اهداف خیرخواهانه در ارتباط بودند اما پس از مدتی همین قوانین تبدیل به اهرم‌هایی برای فشار بر جامعه و محدود کردن آزادی‌های اجتماعی و اقتصادی افراد شد.

بیشتر بخوانید ... اضافه کردن نظر جدید

با ما همراه باشید

آخرین مقالات درج شده جدید

انتخاباتی نه آزاد؛ نه بی‌معنی…

سياست پدر و مادر می‌خواهد…

شش دست‌چین با یک سایه…

فراخوانی به دگرگون کردن فرهنگ و سياست…

بیانیه پنج سازمان سیاسی و فرهنگی درباره انتخابات ریاست جمهوری اسلامی…

مقالات دگراندیشان جدید

در باغ وحش آخوندها!…

چند نکته درباره تظاهرات پاسارگاد (اعتراض به حاکمان اسلامی یا «نژادپرستی»؟)…

کوروش بزرگ دیگر فقط در پاسارگاد نیست…

ایران در تاریخ…

درس‌هایی از بهار عربی…

مقالات هم‌اندیشان جدید

کشورهای جهان سوم و دست‌یابی به دموکراسی…

لیبرال دموکراسی یگانه راه جهان سوم…

حق رای: آنها که می گویند آری؛ آنها که می گویند نه…

بیانیه شاهزاده رضا پهلوی به مناسبت انتخابات سال ۱۳۹۶…

شاهزاده رضا پهلوی در گفت‌وگو با العربیه: مشکل منطقه رژیم تهران است نه ملت ایران…

نظرگاه‌های کاربران جدید

  • علی
    با این وضعیت اعدام ها و بیکاری و نبود آزادی نباید بیکار نشست و باید با تک تیرانداز این موجودات آخوندک ...

    ادامه مطلب ..و

     
  • بهمن زاهدی
    زبان آخوند را باید شناخت؛ زیرا گفته‌های هر آخوندی مفهوم زیرکانه‌ای دارد که گه گاهی هشداریست به همدیگر.

    ادامه مطلب ..و

     
  • کیهان
    با این روش ها ولیعهد در خاک امریکا در سن 85 سالکی دار فانی را وداع خواهد کرد برای ازادی ایران باید ...

    ادامه مطلب ..و

     
  • کیهان
    سال یک هزار و سیصد و نود و پنج زمانی به نتیجه خواهید رسید که دیگر زمان زیادی گذشته و متوجه خواهید شد ...

    ادامه مطلب ..و

     
  • بهمن زاهدی
    سکوت، فریاد دیگریست وقتی راهی شدم کسی همراهم نبود بارها شنیده بودم تنهایی جرأت می‌خواهد ولی زمانی ...

    ادامه مطلب ..و